Bà bầu uống được sữa hạt, miễn là chọn loại đã nấu chín hoặc tiệt trùng, không thêm đường, và không dùng nó để thay hoàn toàn sữa bầu hay bữa ăn. Sữa hạt cho mẹ chất béo tốt, chất xơ, không lactose và không cholesterol, nhưng phần lớn các loại có ít đạm, sắt và canxi hơn sữa bầu, trừ khi nhà sản xuất bổ sung thêm.
Dưới đây là những loại sữa hạt mẹ bầu nên uống, những loại cần tránh, lượng uống hợp lý theo từng giai đoạn thai kỳ, và cách kết hợp để không làm giảm hấp thu sắt.
Bà bầu uống sữa hạt có tốt không?
Có. Sữa hạt bổ sung thêm năng lượng, chất béo không bão hòa, chất xơ, magie và vitamin nhóm B cho thai kỳ. Với mẹ không dung nạp lactose hoặc ăn chay, đây còn là cách thay thế sữa động vật dễ chịu hơn cho đường tiêu hóa.
Tuy vậy, thai kỳ cần một số dưỡng chất ở mức cao hơn bình thường. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), mẹ bầu từ 19 tuổi trở lên cần khoảng 1.000mg canxi, 27mg sắt và 600mcg folate mỗi ngày. Một ly sữa hạt thường không đáp ứng được các mức này, nên hãy xem sữa hạt là phần bổ sung bên cạnh bữa ăn, sữa bầu hoặc viên bổ sung mà bác sĩ kê.
Khi đã rõ vai trò của sữa hạt trong thai kỳ, việc còn lại là chọn đúng loại.
Những loại sữa hạt mẹ bầu nên uống
| Loại | Điểm mạnh cho thai kỳ | Lưu ý khi dùng |
|---|---|---|
| Sữa đậu nành | Nhiều đạm thực vật nhất, khoảng 7g mỗi ly 240ml (USDA) | Phải nấu chín kỹ nếu tự làm |
| Sữa hạnh nhân | Ít năng lượng, có vitamin E | Rất ít đạm, nên ăn kèm nguồn đạm khác |
| Sữa óc chó | Giàu chất béo không bão hòa | Năng lượng cao, chỉ nên dùng lượng nhỏ |
| Sữa mè đen | Có canxi, sắt, vị bùi dễ uống | Dễ ngán nếu pha đặc, nên pha loãng |
| Sữa yến mạch | Chất xơ hòa tan, hỗ trợ tiêu hóa | Nhiều tinh bột hơn các loại khác |
| Sữa hạt ngũ cốc hỗn hợp | Nhiều nguyên liệu trong một ly, tiện pha | Đọc nhãn để biết lượng đường và đạm |
Về sữa đậu nành, nhiều mẹ lo isoflavone ảnh hưởng đến thai nhi. Các tổ chức y tế hiện không khuyến cáo mẹ bầu phải kiêng đậu nành, và đậu nành vẫn là nguồn đạm thực vật tốt. Nếu bạn vẫn băn khoăn, hãy trao đổi với bác sĩ theo dõi thai kỳ thay vì tự bỏ hẳn một nhóm thực phẩm.
Chọn đúng loại mới là một nửa. Nửa còn lại là tránh những trường hợp dễ gây rủi ro.
Loại sữa hạt nào mẹ bầu cần tránh?
- Sữa đậu nành chưa nấu chín kỹ. Đậu nành sống chứa chất ức chế men tiêu hóa, dễ gây đầy bụng, buồn nôn. Khi tự làm, hãy đun sôi rồi nấu tiếp khoảng 10 phút.
- Sữa hạt tự làm để quá lâu. Sữa không có chất bảo quản chỉ nên để ngăn mát 1–2 ngày. Thai kỳ là giai đoạn nhạy cảm với vi khuẩn từ thực phẩm, nên đừng tiếc một ly sữa có mùi lạ.
- Sữa hạt nhiều đường. Mẹ bầu dễ tăng cân nhanh và có nguy cơ tiểu đường thai kỳ, nên ưu tiên loại không đường. Cách đọc nhãn có trong bài uống sữa hạt có béo không.
- Sữa hạt trộn thảo mộc lạ. Một số loại thảo mộc không phù hợp với thai kỳ. Chỉ dùng khi bác sĩ đã đồng ý.
- Hạt mẹ từng dị ứng. Đậu phộng, hạt điều, mè là những loại hay gây dị ứng nhất.
Tránh được những trường hợp trên rồi, câu hỏi tiếp theo là uống bao nhiêu cho hợp lý.
Mẹ bầu nên uống bao nhiêu sữa hạt mỗi ngày?
Một đến hai ly mỗi ngày, khoảng 200–250ml mỗi ly, là mức phù hợp với phần lớn mẹ bầu. Một vài lưu ý giúp cơ thể hấp thu tốt hơn:
- Không uống cùng lúc với viên sắt. Canxi trong sữa làm giảm hấp thu sắt, nên uống cách nhau ít nhất 2 giờ.
- Uống vào bữa phụ buổi sáng hoặc xế chiều, thay cho trà sữa hay nước ngọt.
- Ăn kèm nguồn đạm và sắt như trứng, thịt nạc, đậu phụ, rau lá xanh, vì sữa hạt không thay thế được các nhóm này.
- Ba tháng đầu hay bị nghén thì pha loãng và uống ấm từng ngụm nhỏ sẽ dễ chịu hơn.
- Ba tháng cuối dễ đầy bụng, nên chia nhỏ lượng uống thay vì uống một ly lớn.
Riêng mẹ bầu có đường huyết cao, cách chọn sữa sẽ khác một chút.
Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ chọn sữa hạt thế nào?
Nguyên tắc là chọn loại không đường, nhiều chất xơ, và tính lượng carbohydrate của ly sữa vào tổng bữa ăn. Sữa hạt có yến mạch hoặc lúa mạch còn cho thêm beta glucan, loại chất xơ hòa tan giúp đường từ bữa ăn vào máu chậm hơn.
Mẹ nên đo đường huyết sau ăn vài lần đầu để biết cơ thể phản ứng ra sao, và trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi khẩu phần. Đọc thêm chế độ ăn cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ và 5 loại sữa cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ.
Sữa hạt ngũ cốc pha sẵn cho mẹ bận rộn
Ngâm hạt, xay, lọc và nấu mỗi ngày không dễ duy trì khi đang mang thai. Sữa hạt ngũ cốc dạng bột là cách nhanh hơn, miễn là bạn đọc kỹ nhãn.
Sữa hạt 25 Green Nutri pha 25g với 200ml nước nóng cho 105 kcal, 20g carbohydrate và 3g chất xơ, không đường tinh luyện, không lactose, không cholesterol, thuần chay. Sản phẩm có đậu nành, đậu phộng, lúa mì và lúa mạch, nên mẹ có tiền sử dị ứng cần đọc thành phần trước khi dùng. Đây là thực phẩm bổ sung cho bữa ăn, không phải sữa bầu và không thay thế chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp về sữa hạt cho bà bầu
Bầu mấy tháng thì uống sữa hạt được?
Mẹ có thể uống từ những tuần đầu, không cần đợi đến tháng thứ mấy. Ba tháng đầu nếu nghén nhiều, hãy pha loãng và uống ấm. Điều quan trọng hơn mốc thời gian là loại sữa và lượng uống.
Uống sữa hạt buổi tối có tốt không?
Được, nhưng nên uống trước khi ngủ khoảng 1–2 tiếng và với lượng vừa phải, vì bụng đầy dễ gây trào ngược, nhất là ở ba tháng cuối.
Sữa hạt có thay được sữa bầu không?
Không nên thay hoàn toàn. Sữa bầu thường được bổ sung sắt, canxi, folate và DHA theo nhu cầu thai kỳ, còn sữa hạt thông thường thì không. Bạn có thể dùng xen kẽ, và hỏi bác sĩ nếu muốn bỏ hẳn sữa bầu.
Sữa hạt tự làm hay mua sẵn tốt hơn?
Tự làm giúp chủ động nguyên liệu và không lo đường, nhưng phải nấu chín kỹ và dùng trong 1–2 ngày. Mua sẵn tiện hơn và có ghi rõ thành phần, nhưng cần đọc nhãn để tránh loại nhiều đường.
Bà bầu uống sữa đậu nành được không?
Được, như phần trên đã nói, với điều kiện sữa được nấu chín kỹ. Đậu nành là nguồn đạm thực vật tốt cho thai kỳ. Nếu mẹ có bệnh lý tuyến giáp hoặc đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ về lượng phù hợp.
Đọc thêm:
- Sữa hạt ngũ cốc cho mẹ bầu: lợi ích và cách chọn
- Bà bầu uống sữa ngũ cốc có tốt không
- Axit folic khi mang thai
- Sữa hạt cho người dị ứng lactose
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo về dinh dưỡng, không thay thế tư vấn của bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.
Nguồn tham khảo:
1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Nutrition During Pregnancy.
2. U.S. Department of Agriculture. FoodData Central: soy beverage, almond beverage (unsweetened).
3. Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Để hấp thu tốt canxi.