Bà bầu uống ngũ cốc được, và có thể bắt đầu ngay từ tháng đầu nếu chọn loại nấu chín, không đường tinh luyện, thành phần ghi rõ ràng. Ba tháng đầu chỉ nên dùng 1 ly mỗi ngày thay cho bữa phụ; từ tháng thứ 4 trở đi có thể dùng 1–2 ly vì nhu cầu năng lượng bắt đầu tăng. Ngũ cốc giúp mẹ có bữa phụ nhanh, thêm chất xơ chống táo bón, nhưng không thay được bữa ăn đa dạng và các viên sắt, axit folic bác sĩ kê.
Dưới đây là những điều mẹ cần biết: loại ngũ cốc nào an toàn, uống từ tháng thứ mấy, uống có làm mẹ tăng cân quá mức không, và cách chọn sản phẩm khi bị ốm nghén hay tiểu đường thai kỳ.
Bà bầu uống ngũ cốc có an toàn không?
An toàn với phần lớn mẹ bầu khỏe mạnh, miễn là sản phẩm đáp ứng mấy điều kiện cơ bản:
- Đã nấu chín, có nguồn gốc rõ ràng. Ngũ cốc dạng bột pha nước nóng của các nhãn hàng đã công bố sản phẩm thường đã qua xử lý nhiệt. Bột tự xay, không rõ cách bảo quản dễ bị ẩm mốc.
- Không đường tinh luyện hoặc rất ít đường. Mẹ bầu dễ tăng đường huyết hơn bình thường, nhất là từ giữa thai kỳ.
- Không trộn thảo mộc chưa rõ độ an toàn khi mang thai. Một số sản phẩm “ngũ cốc bầu” trộn thêm thảo dược, nên đọc kỹ thành phần.
- Không có caffeine hoặc lượng thấp. Ngũ cốc vị cà phê, cacao có caffeine. Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) khuyên mẹ bầu dùng dưới 200mg caffeine mỗi ngày.
Mẹ có tiền sử dị ứng đậu nành, đậu phộng hay các loại hạt cần đọc kỹ thành phần, vì ngũ cốc thường chứa các nguyên liệu này. Khi đã chắc sản phẩm an toàn, câu hỏi tiếp theo là nên bắt đầu từ lúc nào.
Bà bầu uống ngũ cốc từ tháng thứ mấy?
Không có tháng nào bắt buộc phải chờ. Điều thay đổi theo từng giai đoạn là lượng uống, vì nhu cầu năng lượng của mẹ không tăng đều suốt thai kỳ. Theo ACOG:
| Giai đoạn | Năng lượng cần thêm mỗi ngày | Gợi ý dùng ngũ cốc |
|---|---|---|
| 3 tháng đầu | Gần như không cần thêm | 1 ly thay cho bữa phụ, không uống thêm. Pha loãng nếu đang nghén |
| 3 tháng giữa | Khoảng 340 kcal | 1–2 ly mỗi ngày, có thể tính vào phần năng lượng tăng thêm |
| 3 tháng cuối | Khoảng 450 kcal | 1–2 ly mỗi ngày, chia vào bữa phụ sáng và chiều |
Một ly ngũ cốc khoảng 100 kcal, nghĩa là 2 ly chỉ chiếm chưa tới một nửa phần năng lượng cần thêm ở 3 tháng cuối. Phần còn lại vẫn nên đến từ bữa ăn chính với cơm, thịt cá, trứng, rau và trái cây.
Nhiều mẹ chọn ngũ cốc vì nghe nói ngũ cốc “vào con không vào mẹ”. Điều này cần được nói rõ.
Ngũ cốc có “vào con không vào mẹ” không?
Không. Không có thực phẩm nào chỉ nuôi thai mà không làm mẹ tăng cân. Năng lượng từ ngũ cốc, cơm hay bánh kẹo đều được cơ thể mẹ sử dụng chung. Mẹ tăng cân nhiều hay ít phụ thuộc vào tổng năng lượng ăn vào, không phụ thuộc vào món ăn cụ thể.
Theo khuyến nghị của Viện Y học Hoa Kỳ (IOM, 2009), mẹ có chỉ số BMI bình thường trước khi mang thai nên tăng khoảng 11,5–16 kg trong cả thai kỳ. Mẹ thừa cân trước đó nên tăng ít hơn, khoảng 7–11,5 kg. Vì vậy, uống 3–4 ly ngũ cốc mỗi ngày với hy vọng “con tăng cân” thường chỉ làm mẹ tăng cân nhanh hơn.
Hiểu đúng điều này rồi, mẹ sẽ dễ chọn sản phẩm hơn vì biết mình cần tìm gì.
Cách chọn ngũ cốc cho bà bầu
Lật mặt sau bao bì và kiểm tra lần lượt:
- Đường. Đường không nên đứng đầu danh sách thành phần. Ưu tiên loại ghi rõ không đường tinh luyện. Cách đọc nhãn chi tiết có trong bài ngũ cốc không đường.
- Chất xơ. Táo bón rất hay gặp khi mang thai. Loại có từ 3g chất xơ mỗi ly trở lên là lựa chọn tốt.
- Thành phần. Ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt ghi rõ tên, không có thảo mộc lạ, không có hương vị cà phê.
- Thông tin công bố. Nhà sản xuất, địa chỉ, ngày sản xuất, hạn dùng ghi đầy đủ.
Mẹ bị tiểu đường thai kỳ
Vẫn dùng được nếu chọn loại không đường tinh luyện, nhiều chất xơ, và tính ly ngũ cốc vào lượng tinh bột của bữa ăn. Nên đo đường huyết sau khi uống vài lần đầu để biết cơ thể phản ứng thế nào, và hỏi bác sĩ đang theo dõi. Tham khảo thêm tiểu đường thai kỳ nên ăn gì và các loại sữa cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ.
Mẹ ăn chay
Ngũ cốc thực vật có canxi giúp mẹ bổ sung thêm khi không uống sữa bò. Mẹ ăn chay vẫn cần hỏi bác sĩ về vitamin B12 và sắt, vì thực phẩm thực vật khó cung cấp đủ.
Nếu mẹ đang phân vân giữa ngũ cốc và sữa hạt, bài sữa hạt cho bà bầu so sánh chi tiết từng loại. Sau khi chọn được sản phẩm, cách uống cũng ảnh hưởng không ít đến hiệu quả.
Cách uống ngũ cốc khi mang thai
- Uống cách viên sắt khoảng 2 giờ. Canxi trong ngũ cốc và sữa có thể làm giảm hấp thu sắt. Nếu uống sắt buổi sáng, hãy dời ly ngũ cốc sang bữa phụ giữa buổi.
- Không thay viên axit folic. Ngũ cốc có thể có folate, nhưng mẹ vẫn cần uống axit folic theo chỉ định. Liều dùng và thời điểm có trong bài axit folic khi mang thai.
- Khi nghén, pha loãng và uống từng ngụm nhỏ. Nhiều mẹ thấy dễ uống hơn khi để ấm hoặc nguội bớt, thay vì uống nóng.
- Uống vào bữa phụ. Khoảng 9–10 giờ sáng và 15–16 giờ chiều là thời điểm hợp lý, giúp mẹ không quá đói giữa các bữa.
- Không thêm sữa đặc, mật ong. Nếu muốn ngọt, có thể thêm vài lát chuối chín.
Với những tiêu chí trên, mẹ có thể đối chiếu với các sản phẩm cụ thể.
Ngũ cốc Green Nutri cho bà bầu
Ba dòng sữa hạt ngũ cốc của Green Nutri đều không đường tinh luyện, không lactose, không cholesterol, không chất bảo quản. Theo nhãn dinh dưỡng mỗi khẩu phần 25g:
| Sản phẩm | Năng lượng | Điểm nổi bật | Lưu ý khi mang thai |
|---|---|---|---|
| Organic Avocado | 100 kcal | 206mg canxi, 3g chất xơ, bơ hữu cơ | Không có tảo spirulina, phù hợp dùng hằng ngày |
| 25 Green Nutri | 105 kcal | 3g chất xơ, 25 loại ngũ cốc, đậu, hạt | Có tảo spirulina, đậu nành, đậu phộng, hạnh nhân |
| 25 Beta Glucare | 102 kcal | 4,5g chất xơ, 1,7g beta glucan, 185mg canxi, 328,7mcg axit folic | Có tảo spirulina; hợp với mẹ cần hỗ trợ kiểm soát đường huyết |
Về tảo spirulina: dữ liệu nghiên cứu về spirulina trong thai kỳ còn hạn chế, nên mẹ bầu muốn dùng 25 Green Nutri hoặc 25 Beta Glucare hãy hỏi bác sĩ trước. Organic Avocado không có spirulina nên là lựa chọn đơn giản hơn nếu mẹ muốn bắt đầu ngay. Đây là thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, không phải thuốc và không thay thế viên sắt, axit folic hay các vi chất bác sĩ kê.
Câu hỏi thường gặp về ngũ cốc cho bà bầu
Bà bầu uống ngũ cốc mỗi ngày được không?
Được, 1–2 ly mỗi ngày là vừa đủ. Ba tháng đầu nên dừng ở 1 ly thay cho bữa phụ.
Bà bầu nên uống ngũ cốc vào buổi sáng hay buổi tối?
Buổi sáng và bữa phụ chiều là thời điểm hợp lý nhất. Nếu tối thấy đói, mẹ có thể uống một ly trước khi ngủ khoảng 1–2 giờ, nhưng nên coi đó là bữa phụ chứ không phải uống thêm.
Ngũ cốc có giúp thai nhi tăng cân không?
Không trực tiếp. Cân nặng thai nhi phụ thuộc vào tổng dinh dưỡng của mẹ, sức khỏe nhau thai và nhiều yếu tố khác. Nếu siêu âm cho thấy thai nhỏ, mẹ nên hỏi bác sĩ thay vì tự uống thêm nhiều ngũ cốc.
Ngũ cốc bầu và sữa bầu khác nhau thế nào?
Sữa bầu dạng bột thường được bổ sung vi chất theo nhu cầu thai kỳ như sắt, axit folic, DHA. Ngũ cốc cho thêm chất xơ và nguyên liệu tự nhiên. Mẹ có thể dùng xen kẽ, quan trọng là tổng khẩu phần trong ngày không quá nhiều.
Mang thai tháng đầu uống ngũ cốc được không?
Như phần đầu bài đã nói, được, nếu sản phẩm nấu chín, không đường tinh luyện và mẹ chỉ dùng 1 ly thay cho bữa phụ. Mẹ đang nghén có thể pha loãng hơn và uống từng ngụm nhỏ.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo về dinh dưỡng, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Mẹ bầu có bệnh lý kèm theo hoặc thai kỳ có nguy cơ cao nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn. Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Nguồn tham khảo:
1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Nutrition During Pregnancy.
2. Institute of Medicine. Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelines (2009).
3. ACOG Committee Opinion No. 462. Moderate Caffeine Consumption During Pregnancy.
4. Nhãn dinh dưỡng sản phẩm Green Nutri.