Rối loạn lipid máu hay còn gọi là bệnh mỡ máu cao là một trong số các bệnh mạn tính không lây. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như nhồi máu, đột quỵ… nhưng lại diễn biến trong âm thầm khó phát hiện. Vậy rối loạn lipid máu là gì? Điều trị ra sao? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây.

Định nghĩa rối loạn lipid máu (mỡ máu cao)

Bệnh rối loạn lipid máu (hay còn được gọi là bệnh máu nhiễm mỡ, mỡ máu cao) là một bệnh lý đặc trưng bởi tình trạng các chỉ số của các thành phần mỡ có trong máu vượt quá mức giới hạn bình thường. Do các nguyên nhân dẫn đến rối loạn chức năng chuyển hóa lipid trong máu.

roi loan lipid mau nguyen nhan dieu tr
Mỡ máu cao (rối loạn lipid máu) diễn biến âm thầm và gây nhiều biến chứng nguy hiểm

Rối loạn lipid máu gây ra gần 4,4 triệu ca tử vong, tương đương 7,78% số ca tử vong trên toàn cầu (Theo thống kê năm 2019). Tại Việt Nam, cứ 10 người trưởng thành thì có 3 người bị mỡ máu cáo, chiếm tỷ lệ khoảng hơn 30%. Riêng ở thành thị, tỷ lệ này chiếm đến 44,3% trong đội tuổi từ 25-74 tuổi.

Các chỉ số xét nghiệm mỡ máu

Cơ thể cần mỡ để duy trì các hoạt động sống bình thường. Cho nên trong máu luôn có một tỷ lệ mỡ nhất định, được đánh giá bằng chỉ số xét nghiệm mỡ máu. Nếu các chỉ số này cao hơn mức cho phép thì gọi là mỡ máu cao.

Các chỉ số bình thường của các thành phần mỡ có trong máu:

  • Cholesterol toàn phần: < 5.2 mmol/L .
  • LDL – Cholesterol: < 3.3 mmol/L.
  • Triglyceride: < 2.2 mmol/L.
  • HDL – Cholesterol: > 1.3 mmol/L.

Trong đó, cholesterol cao là chỉ số đặc trưng của bệnh. Chỉ số HDL – Cholesterol càng thấp thì nguy cơ bị xơ vữa động mạch càng cao.

Triệu chứng của rối loạn lipid máu

Rối loạn lipid máu thường không có các triệu chứng ban đầu đặc hiệu nên khó phát hiện ra. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm qua nhiều năm mà không gây ra bất kỳ triệu chứng gì. Người bệnh rối loạn lipid máu thường phát hiện thông qua việc thăm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám một bệnh lý khác.

roi loan lipid mau nguyen nhan dieu tr
Triệu chứng của rối loạn lipid máu thường không rõ ràng

Người bị rối loạn lipid máu có thể gặp các triệu chứng sau khi đã ảnh hưởng đến các cơ quan khác:

  • Đau tức ngực, khó thở.
  • Nhịp tim nhanh.
  • Đau, căng ở khu vực cổ, vai, lưng,…
  • Ngất xỉu.

Có thể thấy, các triệu chứng trên xuất hiện nghĩa là đã có các biến chứng kèm theo. Thông thường, các biến chứng này đều là các bệnh nguy hiểm, thậm chí một số trường hợp cần phải cấp cứu. Do đó, cách phát hiện bệnh sớm duy nhất chính là nên kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm.

Nguyên nhân gây ra rối loạn lipid máu

Tăng mỡ máu được phân loại thành nguyên nhân “nguyên phát và thứ phát”. Trong đó, nguyên nhân nguyên phát là do di truyền, thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, gồm tăng triglycerid tiên phát và tăng lipid máu hỗn hợp. Còn nguyên nhân thứ phát thường đến từ lối sống thiếu khoa học và yếu tố khác:

  • Yếu tố lối sống: Lười vận động, công việc ít di chuyển, uống nhiều bia rượu, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo bão hõa, thiếu chất xơ,…
  • Các bệnh lý nền như: suy thận, hội chứng Cushing, đái tháo đường, suy giáp, xơ gan mật nguyên phát, bệnh gan ứ mật,…
  • Sử dụng một số loại thuốc như thiazid, corticoids, estrogen, thuốc chẹn beta giao cảm,…
  • Thói quen hút thuốc lá hoặc hút thuốc lá thụ động.

[Nếu mắc mỡ máu kèm theo bệnh đái tháo đường, hãy tìm hiểu thêm về bệnh “Bệnh đái tháo đường nguyên nhân-phòng và điều trị” để chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân & gia đình]

Các biến chứng nguy hiểm của rối loạn lipid máu

Rối loạn lipid máu được xác định là một trong các yếu tố nguy cơ chính của nhiều bệnh mạn tính không lây, trong đó có đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh lý tim mạch,…

roi loan lipid mau nguyen nhan dieu tr
Bệnh rối loạn lipid máu có thể là nguyên nhân gây ra nhồi máu và đột quỵ

Đặc điểm của bệnh rối loạn lipid máu là diễn tiến âm thầm qua nhiều năm, cho đến khi xuất hiện các biến chứng trầm trọng như:

  • Xơ vữa động mạch
  • Gan nhiễm mỡ
  • Đau thắt ngực
  • Nhồi máu cơ tim
  • Đột quỵ
  • Gia tăng biến chứng trên cơ quan đích.

Trong đó, biến chứng xơ vữa động mạch là thường gặp nhất và được xem là diễn tiến đầu tiên gặp phải của người bị mỡ máu. Cơ chế bệnh sinh được hiểu là các thành phần mỡ máu không được vận chuyển về gan để chuyển hóa sẽ lắng đọng ở các mạch máu. Lâu dần sẽ làm thành mạch dày lên, xơ hóa, bong tróc, mất tính đàn hồi và sự trơn láng vốn có của thành mạch. Đây là điều kiện để khởi phát quá trình đông máu, tạo các cục máu đông trong lòng mạch. Các cục máu đông này theo sức chảy của dòng máu, dễ dàng bị bong tách và di chuyển đến các mạch máu nhỏ gây tắc mạch, nhồi máu.

[Mỡ máu cao nguy hiểm như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu thêm vào bệnh mỡ máu cao cũng như cách để phòng ngừa]

Cách điều trị và dự phòng rối loạn lipid máu

Để điều trị rối loạn lipid máu, thường sẽ được bác sĩ chỉ định một số loại thuốc Tây. Tùy thuộc vào loại chỉ số mỡ máu và mức độ tăng, mà loại và hàm lượng thuốc cũng sẽ khác nhau. Điều quan trọng nhất trong điều trị bệnh mỡ máu chính là thay đổi lối sống và đặc biệt là chế độ ăn uống.

Thay đổi lối sống:

  • Giảm cân và giữ cân nặng phù hợp.
  • Bỏ thuốc lá, hạn chế bia rượu.
  • Ngủ đủ giấc.
  • Kiểm soát căng thẳng, hạn chế âu lo.
  • Tập thể dục thường xuyên, nên duy trì mỗi ngày ít nhất 30 phút.
roi loan lipid mau nguyen nhan dieu tri
Tập thể dục thường xuyên có thể phòng ngừa rối loạn lipid máu

Thay đổi chế độ ăn uống:

  • Ăn nhiều rau xanh để cung chất xơ cho cơ thể: Tỷ lệ nhóm rau củ quả trong mỗi khẩu phần ăn nên chiếm tỷ lệ khoảng 50%. Nên ăn rau xanh trước tiên trong bữa ăn để giúp chất xơ làm lớp “lót” trong dạ dày. Chất xơ giúp cản trở hấp thu đường và chất béo xấu, đặc biệt là cholesterol.
  • Hạn chế thịt đỏ, mỡ và nội tạng động vật.
  • Không ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, đồ đóng hộp. Ưu tiên các phương pháp nấu đơn giản, thanh đạm như hấp, luộc, chưng, hầm,…
  • Tăng cường các loại thực phẩm có tác dụng giảm mỡ máu như ngũ cốc, yến mạch, gạo lứt,… và các loại thực phẩm giàu chất béo tốt như cá biển, hạt lanh, óc chó, hạnh nhân,…
  • Uống đủ nước.

Khi phát hiện bị rối loạn lipid máu, người bệnh cần phải tuân thủ chỉ định của bác sĩ cũng như thăm khám định kỳ theo hướng dẫn để theo dõi các chỉ số mỡ máu. Đặc biệt người bệnh cần kiên trì duy trì lối sống và chế độ ăn uống lành mạnh mới tăng được hiểu quả kiểm soát mỡ máu.

Mua sữa ngũ cốc 25 Green Nutri ở đâu?

Hiện nay có nhiều sản phẩm giả, nhái các thương hiệu lớn đang trôi nổi trên thị trường và Green Nutri cũng không ngoại lệ. Để mua đúng sản phẩm sữa hạt ngũ cốc 25 Green Nutri, sữa hạt ngũ cốc không đường 25 Beta Glucare chính hãng bạn có thể mua tại fanpage 25 Green Nutri, giang hàng bán sữa hạt ngũ cốc 25 Green Nutri tại Shopee, các cửa hàng trực thuộc trực tiếp của Công ty xuất nhập khẩu Hải Bình, hoặc gọi trực tiếp đến hotline 0969.15.2525. Các kênh trên đều là kênh bán hàng chính thức của chúng tôi tại Việt Nam. mua đúng nơi không lo hàng giả và an toàn sức khỏe.