Hạt sen là loại thực phẩm quen thuộc trong mỗi gia đình. Hạt sen được xem là một loại dược liệu quý cho sức khỏe. Bởi không chỉ bổ dưỡng mà còn giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao thể trạng và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh mãn tính.

1. Hạt sen là gì?

Hạt sen là hạt có nguồn gốc từ cây sen (tên khoa học: Nelumbo nucifera), một loại cây thủy sinh có hoa mọc trên mặt nước. Trong Đông y, hạt sen được gọi với tên là liên nhục. Hạt sen có vị ngọt, tính bình và thành phần chứa nhiều giá trị dinh dưỡng. Đây là một trong những dược liệu quý có nhiều lợi ích cho sức khỏe.

loi ich cua hat sen

Trong 100g hạt sen có chứa 350 calo, 63-68g carbohydrate, 17-18g protein, nhưng chỉ có 1,9-2,5g chất béo. Hạt sen còn rất giàu các loại vitamin như vitamin A, B1, B2, B3, B6, B9, B12,… và khoáng chất như canxi, magie, kẽm, kali,… Đặc biệt, hạt sen không chứa đường mà lại có hương vị thơm ngon hợp với sở thích của nhiều người.

Sen ở nước ta được trồng ở nhiều nơi, trải dài từ Nam ra Bắc. Tùy điều kiện thổ nhưỡng của mỗi vùng mà hạt sen cũng có tỷ lệ các thành phần cũng như hương vị khác nhau.

2. Tác dụng có lợi của hạt sen

  • Hạt sen cực kỳ bổ dưỡng

Công dụng đầu tiên phải kể đến đó chính là bồi bổ cơ thể. Với hàm lượng đạm cao nên hạt sen thường có mặt trong các món ăn có tác dụng bổ dưỡng, phục hồi sức khỏe, chữa mất ngủ suy kiệt, chữa thiếu máu, người kém ăn, bồi dưỡng cho phụ nữ sau sinh…

  • Hạt sen giúp an thai, tốt cho bà bầu

Hạt sen cung cấp cho cơ thể nhiều protein và các axit amin với hàm lượng cao. Từ đó giúp kích thích hệ thần kinh và não bộ của thai nhi phát triển. Các bác sĩ cũng khuyến khích thai phụ sử dụng hạt sen để có một thai kỳ khỏe mạnh.

loi ich cua hat sen

Mẹ sau sinh cũng có thể sử dụng hạt sen để hỗ trợ phục hồi cơ thể nhanh chóng. Hơn thế, hạt sen còn giúp lợi sữa sau sinh, tốt cho con. Việc sử dụng hạt sen với làm lượng chất xơ cao, ít calo thừa sẽ tạo điều kiện để mẹ giảm cân, lấy lại vóc dáng sau sinh.

  • An thần, giúp ngủ ngon

Tâm sen trong hạt sen có tác dụng chữa mất ngủ rất tuyệt vời. Nhiều người ăn hạt sen với hy vọng sẽ cải thiện chứng mất ngủ nhưng vì tâm sen đắng nên loại bỏ. Thực tế, hạt sen chỉ có tác dụng chữa mất ngủ tốt khi còn tâm sen. Vì vậy để có giấc ngủ ngon, bạn có thể dùng hạt sen vẫn còn giữ tâm sen hoặc chỉ sử dụng tâm sen để pha trà uống cũng rất tốt.

  • Làm đẹp da, chống lão hóa

Tác dụng của hạt sen còn rất nổi trội trong việc giữ gìn làn da mịn màng, khỏe mạnh cho các chị em phụ nữ. Hạt sen có khả năng kháng viêm, giảm lượng bã nhờn, làm thông thoáng lỗ chân lông và ngăn ngừa mụn hình thành.

Ngoài ra, hạt sen còn chứa một loại enzyme có tên L-isoaspartyl methy-ltransferase giúp làm nhanh lành vết thương, giảm thâm do mụn. Đồng thời, hàm lượng axit amin cao giúp cơ thể tăng sản sinh collagen giúp giảm nếp nhăn và chống lão hóa. Bên cạnh đó, hạt sen lại thanh nhiệt, mát gan, hỗ trợ giải độc nên có tác dụng giảm mụn do nóng trong.

  • Giảm mỡ máu, đường huyết

Hạt sen là loại hạt tự nhiên có hàm lượng chất xơ cao. Chất xơ sẽ giúp làm giảm sự hấp thu đường và cholesterol từ thức ăn vào máu. Đây là lý do mà người bị tiểu đường hay bị mỡ máu nên ăn hạt sen khoảng 2-3 lần/tuần.

loi ich cua hat sen

Hạt sen cũng được lựa chọn là một loại đồ ăn vặt thơm ngon và an toàn cho người bị tiểu đường.

  • Hạt sen giúp cải thiện trí nhớ, chống sa sút trí tuệ

Hạt sen trong Đông y được sử dụng làm vị thuốc điều trị chứng mất ngủ và hay quên của người lớn tuổi. Trong hạt sen có rất nhiều vitamin nhóm B và magie giúp êm dịu thần kinh, giúp đưa vào giấc ngủ nhẹ nhàng. Đồng thời, hạt sen cũng có tác dụng nuôi dưỡng, bảo vệ các tế bào thần kinh, giúp tăng cường trí nhớ.

Hạt sen không chỉ tốt cho người lớn tuổi, giúp phòng ngừa bênh Alzheimer mà còn cần cho người đang giai đoạn thi cử hay có công việc trí óc nhiều căng thẳng.

  • Tốt cho hệ tiết niệu

Khi ăn hạt sen cơ thể sẽ tăng bài tiết melamin, đặc biệt là hợp chất palmitic acid methyl ester, giúp đường tiểu thông suốt, không bị lắng cặn. Các enzyme được tìm thấy trong hạt sen cho thấy khả năng làm giảm nhiễm trùng đường tiết niệu và giúp việc bài tiết trở nên dễ dàng hơn.

Cùng với đó, tính mát, giúp thanh nhiệt và lợi tiểu của hạt sen cũng giúp tăng cường lượng nước tiểu, hỗ trợ tích cực khi điều trị các bệnh lý viêm nhiễm đường tiết niệu.

3. Sử dụng hạt sen như thế nào?

Với đặc tính thơm bùi và bổ dưỡng, hạt sen được sử dụng như một loại thực phẩm trong nhiều món ăn ngon. Chúng ta có thể ăn hạt sen sống hoặc chín, ăn hạt sen tươi hoặc khô đều được. Ăn hạt sen tươi sẽ cảm nhận được vị ngọt tự nhiên, có tác dụng dưỡng tâm, an thần, phục hồi cơ thể. Hạt sen tươi có thể dùng để nấu chè, nấu cơm lá sen, nấu cháo, súp hạt sen với rau củ, xôi hạt sen…

loi ich cua hat sen

Đặc biệt, hạt sen có thể kết hợp với một số dược liệu khác như táo tàu, kỷ tử, hạt kê,… trong các món canh, món hầm dùng để phục hồi sau bệnh rất tốt.

Ngoài ra, hạt sen khô cũng là dạng sử dụng được ưu chuộng hiện nay. Cách dùng sen khô cũng tương tự như hạt sen tươi. Trước khi dùng có thể ngâm nước để tiết kiệm được thời gian nấu hơn. Hạt sen khô bảo quản sẽ được lâu hơn so với dạng tươi. Ngoài ra, hạt sen khô có thể dùng để sấy chín để làm món ăn vặt, hoặc nấu sữa hạt cũng rất thơm ngon và bổ dưỡng.

Nếu bạn muốn ăn hạt sen trị mất ngủ thì đừng bỏ qua phần tâm sen. Tâm sen sẽ có vị đắng nhẹ. Cần lưu ý là tâm hạt sen có chứa alkaloid, có độc tính với tim. Nên khi sử dụng có thể sao vàng, độc tính sẽ giảm đi hoặc có thể biến mất.

4. Những ai không nên sử dụng hạt sen?

Mặc dù hạt rất tốt cho sức khỏe, tuy nhiên không phải tất cả chúng ta cũng có thể sử dụng. Dưới đây là những người không nên sử dụng hạt sen:

  • Người mắc bệnh tim mạch: Trong tâm sen có các alkaloid nên không tốt cho những người mắc bệnh tim mạch như rối loạn nhip tim,… Nếu muốn sử dụng hạt sen, nên loại bỏ hoàn toàn tâm sen để sử dụng được an toàn hơn.
  • Người rối loạn tiêu hóa: Hạt sen có hàm lượng đạm và chất xơ tương đối cao. Nên nếu người đang có các vấn đề về tiêu hóa thì nên hạn chế sử dụng.
  • Trẻ em: Do hạt sen chưa một số loại axit amin nên có thể gây ra cácphản ứng dị ứng, đặc biệt với trẻ có cơ địa nhạy cảm. Vì thế không nên cho trẻ ăn hạt sen quá sớm hoặc nên ăn với một lượng ít và tăng dần nếu không xảy ra dị ứng. Nhưng cũng cần lưu ý là ăn quá nhiều hạt sen hoặc kết hợp với các loại thực phẩm bổ dưỡng khác có thể sẽ gây rối loạn tiêu hóa cho trẻ.

Cũng lưu ý là không nên ăn liên tục hạt sen trong một thời gian dài. Nếu ăn quá nhiều tâm sen tươi, nó có thể gây ảnh hưởng đến hormone, gây rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn ở cả nam và nữ.

Có thể thấy, không phải tự nhiên mà sen được chọn làm quốc hoa của Việt Nam. Chính những giá trị mà sen mang lại, đặc biệt là hạt sen rất cần cho con người. Hạt sen không chỉ nuôi dưỡng cơ thể khỏe mạnh, ít bệnh tật mà còn là một nguồn dinh dưỡng thuần chay tuyệt vời.